การพัฒนาแผนกลยุทธ์ด้านการจัดการทรัพยากรน้ำลุ่มน้ำแม่กลอง จากภาคการเกษตรและอุตสาหกรรมในพื้นที่จังหวัดราชบุรีสู่การจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมอย่างสมดุลและการใช้ประโยชน์อย่างยั่งยืน

Abstract

งานวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาบริบทการจัดการทรัพยากรธรรมชาติ   และสิ่งแวดล้อมในจังหวัดราชบุรี 2) วิเคราะห์ปัจจัยภายในและภายนอกที่มีผลต่อการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ด้านการจัดการทรัพยากรน้ำภาคเกษตรและอุตสาหกรรมในจังหวัดราชบุรี และ 3) พัฒนาและรองรับกลยุทธ์การจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมที่สมดุล และการใช้ประโยชน์อย่างยั่งยืน เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยการสนทนากลุ่มจากตัวแทนหน่วยงานภาครัฐ จำนวน 10 คน ตัวแทนส่วนงานราชการ จำนวน 6 คน ตัวแทนคณะกรรมการลุ่มน้ำแม่กลองและผู้มีส่วนได้เสียที่เกี่ยวข้องกับการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ จำนวน 5 คน รวมทั้งสิ้น จำนวน 21 คน โดยทำการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงพรรณา ผลการศึกษา พบว่า

1) บริบทการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมในจังหวัดราชบุรี ได้เปลี่ยนแปลงไปสภาพเศรษฐกิจ สังคม ส่งผลให้การบริโภคเปลี่ยนแปลงจากรูปแบบการผลิตเพื่อยังชีพเป็นการผลิตเพื่อจำหน่ายมากขึ้น      

2) ปัจจัยภายในและภายนอกที่มีผลต่อการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ด้านการจัดการทรัพยากรน้ำภาคเกษตรและอุตสาหกรรมในจังหวัดราชบุรี พบว่า ปัจจัยภายในที่ส่งผล คือ กลไกการมีส่วนร่วม ความเข้มแข็งของกลุ่มผู้ใช้น้ำและหน่วยงานราชการในพื้นที่ และปัจจัยภายนอก คือ การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ กฎหมาย และนโยบายภาครัฐ   3) พัฒนาและรองรับกลยุทธ์การจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมที่สมดุล และการใช้ประโยชน์อย่างยั่งยืน โดยใช้กลยุทธ์ 5 กลยุทธ์ “WEEGCE MODEL” ได้แก่ 1) การเพิ่มความมั่นคงของทรัพยากรน้ำภาคการผลิต (WATER SECURITY) 2) การเพิ่มความมั่นคงทางด้านระบบนิเวศ (ECOSYTEM SECURITY) 3) เสริมสร้างความมั่นคงทางด้านพลังงานเพื่อการพึ่งตนเอง (ENERGY SECURITY) 4) พัฒนานิเวศน์เมืองที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม (GREEN CITY) และ 5) ส่งเสริมการผลิตสินค้าโดยใช้หลักการเศรษฐกิจหมุนเวียน (CIRCULAR ECONOMY)